Otuzsekiz yıl önce 12 Eylül 1980 tarihinde Türkiye’nin geleceÄŸini her alanda etkileyecek “12 Eylül Darbesi” meydana geldi. Darbe öncesi meydana gelen terör olayları ve anarÅŸi ile TBMM nin CumhurbaÅŸkanı seçememesi ihtilalin gerekçesi olarak halka sunuldu. Darbe gecesi "NATO'YA VE CENTO'YA BAÄžLILIK" mesajları yayınlandı.
Darbenin ardından 650 bin kiÅŸi gözaltına alındı, 1 milyon 683 bin kiÅŸi fiÅŸlendi. Açılan 210 bin davada 230 bin kiÅŸi yargılandı, 7 bin kiÅŸi için idam cezası istendi. 517 kiÅŸiye idam cezası verildi, 50 kiÅŸinin cezası infaz edildi.
98 bin 404 kiÅŸi örgüt üyesi olmak suçundan yargılandı, 30 bin kiÅŸi sakıncalı olduÄŸu için iÅŸten atıldı. 14 bin kiÅŸi yurttaÅŸlıktan çıkarıldı, 30 bin kiÅŸi siyasi mülteci olarak yurtdışına gitti.
171 kiÅŸinin gözaltında iÅŸkenceden öldüÄŸü belgelendi. 937 film sakıncalı bulunduÄŸu için yasaklandı. 23 bin 677 derneÄŸin faaliyeti durduruldu. 3 bin 854 öÄŸretmen, üniversitede görevli 120 öÄŸretim üyesi ve 47 hakimin iÅŸine son verildi.
31 gazeteci cezaevine girdi, 300 gazeteci saldırıya uÄŸradı. Üç gazeteci silahlı saldırıda öldürüldü.
Gazeteler 300 gün yayın yapamadı, 13 büyük gazete için 303 dava açıldı, 39 ton gazete ve dergi imha edildi.
Cezaevlerinde toplam 299 kiÅŸi yaÅŸamını yitirdi, 14 kiÅŸi açlık grevinde öldü.
12 Eylül’de hakkında iÅŸlem yapılanların, bir baÅŸka deyimle fiÅŸlenenlerin sayısı 1 milyon 700 bindi. Bunlardan 650 bini gözaltına alındı. Gözaltı süresi ilk aylarda 90 günü buluyordu.
210 bin kiÅŸi hakkında dava açıldı. Yüzde 90’ı 25 yaşın altında olmak üzere 1980-85 arasında 23 bin kiÅŸi 1 yıl, 11 bin kiÅŸi 1-5 yıl, 6 bin 200 kiÅŸi 5-10 yıl, 2 bin 500 kiÅŸi 10-20 yıl, 950 kiÅŸi 20 yıl üstü, 630 kiÅŸi ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. 420 kiÅŸiye ölüm cezası verildi. 49’u infaz edildi.
Dönemin meÅŸhur 1402 sayılı yasası ile 20 bine yakın devlet memuru atıldı.
YaÅŸamın her alanını etkileyen 12 Eylül’den önce sendikalı iÅŸçi sayısı 5 milyon 722 bindi. 12 Eylül’ün “sendikacı eÅŸittir suçlu” yargısı 1985’te sendikalı iÅŸçi sayısını 1 milyon 700 bine indirdi. Bugünkü rakam ise milyonun da çok altında.
Darbecilerin anayasasında yapılan3n büyük deÄŸiÅŸiklikyine bir 12 Eylültarihinde halk oyuna sunuldu.
1 milyon 683 bin kiÅŸi fiÅŸlendi.
Açılan 210 bin davada 230 bin kiÅŸi yargılandı.
7 bin kiÅŸi için idam cezası istendi.
517 kişiye idam cezası verildi.
Haklarında idam cezası verilenlerden 50'si asıldı (27 siyasi suçlu, 23 adli suçlu)
Ä°damları istenen 259 kiÅŸinin dosyası Meclis'e gönderildi.
71 bin kişi TCK'nin 141, 142 ve 163. maddelerinden yargılandı.
98 bin 404 kiÅŸi örgüt üyesi olmak suçundan yargılandı.
388 bin kiÅŸiye pasaport verilmedi.
30 bin kiÅŸi sakıncalı olduÄŸu için iÅŸten atıldı.
14 bin kiÅŸi yurttaÅŸlıktan çıkarıldı.
30 bin kiÅŸi siyasi mülteci olarak yurtdışına gitti.
300 kiÅŸi kuÅŸkulu bir ÅŸekilde öldü.
171 kiÅŸinin iÅŸkenceden öldüÄŸü belgelendi.
937 film sakıncalı bulunduÄŸu için yasaklandı.
23 bin 677 derneÄŸin faaliyeti durduruldu.
3 bin 854 öÄŸretmen, üniversitede görevli 120 öÄŸretim üyesi ve 47 hâkimin iÅŸine son verildi.
400 gazeteci için toplam 4 bin yıl hapis cezası istendi.
Gazetecilere 3 bin 315 yıl 6 ay hapis cezası verildi.
31 gazeteci cezaevine girdi.
300 gazeteci saldırıya uğradı.
3 gazeteci silahla öldürüldü.
Gazeteler 300 gün yayın yapamadı.
13 büyük gazete için 303 dava açıldı.
39 ton gazete ve dergi imha edildi.
Cezaevlerinde toplam 299 kişi yaşamını yitirdi.
144 kiÅŸi kuÅŸkulu bir ÅŸekilde öldü.
14 kiÅŸi açlık grevinde öldü.
16 kiÅŸi -kaçarken- vuruldu.
95 kiÅŸi -çatışmada- öldü.
73 kiÅŸiye -doÄŸal ölüm raporu- verildi.
43 kiÅŸinin -intihar ettiÄŸi- bildirildi.