BÜTÇE ANALİZİ "2020"

Emre DEVECİ

Sözcü GazetesindenözetlenmiÅŸtir.

1- Bütçe açığında baÅŸlangıçtaki tahmin neydi, tahminle gerçekleÅŸme arasında ne kadar fark ortaya çıktı?

2020 yılı bütçesinde açık tahmini 138,9 milyar lira idi. Oysa 2020 yılında gerçekleÅŸen bütçe açığına baktığımızda tutarın 172,7 milyar lira olduÄŸunu görmekteyiz. Bunun anlamı bütçe tahmininin %24,3 sapmış olması. Bütçe hazırlamada “samimiyet” ilkesine aykırı bir durumdur bu.
‘AÇIÄžIN TEMEL NEDENİ PANDEMİ DEĞİL’
‘VERGİ GELİRİNDE HEDEF AÅžILDI, TAHSİLAT ORANI DÜÅžTÜ’
‘BORDLU ÇALIÅžANDAN 85 MİLYAR TL VERGİ KESİLDİ’
4- Gelir vergisini iÅŸçi ve ÅŸirket payları nasıl oldu?
‘VATANDAÅžIN ÖDEDİĞİ KDV’Yİ ARACILAR FİNANSMAN OLARAK KULLANDI’
‘HER 4 LİRA VERGİNİN 1 LİRASI ÖTV’
‘ÖTV GELİRİNDEKİ EN BÜYÜK ARTIÅž MOTORLU TAÅžITLARDAN’
8- ÖTV'nin alt kalemlerinde durum nasıl?
9- 2020'de diÄŸer vergilerde durum ne?
‘KONUT KREDİLERİYLE SATIÅžLAR VE TAPU HARÇLARI ARTTI’
11- Toplam vergi gelirinin ne kadarı gelir ve kazanç üzerinden oldu?
Gelir ve kazanç üzerinden alınan vergilerin toplam gelirlere oranı %31,7 olarak gerçekleÅŸti. 2020 yılında da dolaylı vergi ağırlıklı vergi sisteminin adaletsiz rengi koyulaÅŸmaya devam etti. Sadece iki dolaylı vergi olan KDV ve ÖTV'den elde edilen toplam gelir 2020 yılında 437,8 milyar TL ile toplam vergi gelirlerinin yaklaşık %52,6'sını oluÅŸturdu. Aslında vergi rekortmeni, baÅŸka bir bakış açısıyla vergi yükü altında kalan hep söylediÄŸim gibi 2020 yılında da 83 milyon vatandaÅŸ oldu.
12- KDV'de tahsilat/tahakkuk oranının bu kadar düÅŸmesinin nedeni ne?
Dahilde tahsil edilen KDV'nin tahsilat tahakkuk oranının %40'larda kalması hem maliyenin uzun vadede tahsil kabiliyetini yitirdiÄŸine hem mükelleflerin zor durumda olduÄŸuna, hem de vergiye gönüllü uyumun ciddi anlamda zedelendiÄŸine iÅŸaret ediyor.
13- Af beklentisi de tahsilat oranını düÅŸürüyor mu?
Bu durumun oluşmasında ayrıca alışılagelmiş olan AF beklentisi de az da olsa etkili olmuştur.
‘TOPLAM VERGİ GELİRİ İÇİNDE ALKOL VE TÜTÜNÜN PAYI YÜZDE 9,4’
15- Vergi yükü artıyor mu?
Ülkemizde vergi tabanının dar olması nedeniyle hissedilen vergi yükü artmaya devam ediyor.