KurulduÄŸu yıl iktidar olan AKP, Türkiye tarihide önemli bir fırsata sahip olmuÅŸtur. GirdiÄŸi bütün seçimlerde, tek başına iktidar olmuÅŸ, Cumhuriyet ve parlamenter sistemle ilgili olarak yapmak istediÄŸi düzenlemelerle ilgili referandumlarda istediÄŸi sonuçları elde etmiÅŸtirÄ°ktidarı döneminde, pek çok önemli projenin gerçekleÅŸmesine de imza atmıştır. Bunlardan birisi de, Turgut Özal döneminde baÅŸlatılan YAP Ä°ÅžLET DEVRET modelidir. Cebimizden tek kuruÅŸ çıkmayacak söylemiyle yapılan iÅŸlerin başında gelen oto-yol ve köprüler için geçiÅŸ garantisi verildiÄŸini, seçmen çok sonraları öÄŸrenmiÅŸ, ancak bu konuda da deÄŸerlendirme yapmasını becerememiÅŸtir. Asıl sorun, ülkemizde ciddi bir muhalefet partisi bulunmamasıdır.
Daha bu işlerin yapım safhasında muhalefet partisi yapılan işlerle ilgili bilgi sahibi olabilmeli, halkı doğru bilgilendirebilmeliydi.
Bugün geldiÄŸimiz noktada, köprü ve otoyolları iÅŸleten firmaların sözleÅŸme gereÄŸi riski hazinenin sırtına yükleyebilecekleri anlaşılmaktadır.
Dünyanın her yerinde sözleÅŸmelerin, olaÄŸanüstü hallerle ilgili maddeleri bulunduÄŸu gerçektir. Bizim, otoyollar ve köprülerle ilgili sözleÅŸmeleri incelemek fırsatımız olmamakla birlikte, bizde de Türk Ä°dare Sistemi çerçevesinde bu tür maddeler bulunduÄŸunu tahmin etmekteyiz. Yoksa dahi müteahhitlerin Türk ortakları ile yapılacak görüÅŸmelerle bu mutlaka gerçekleÅŸtirilmelidir.
CORONA PANDEMÄ°SÄ° nedeniyle, kara yolu trafiÄŸinin yüzde 70 azaldığı tahmin ediliyor. Bu konuda uzun bir dönem daha iyileÅŸme beklenmediÄŸi üzülerek gözlenmektedir.
CHP Grup BaÅŸkan Vekili Özgür Özel, ilk gün yaptığı açıklamada, “geçiÅŸ garantisi ödemelerinin askıya alınarak, buraya ödenecek paraların, salgın hastalık nedeniyle alınacak önlemlerde kullanılmasını”önermiÅŸtir.
Åžu günlerde, yap-iÅŸlet-devret modeli ile yapılmış projelerin ödemelerinin gündemde olduÄŸu ifade edilmektedir.
Bunlardan;
Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nü yapan firmaya, yılda 49 milyon 275 bin aracın geçeceÄŸini garanti edildiÄŸi, bu sayının altında kalındığında geçmeyen araçlar 3 dolar + KDV tutarında garanti ödemelerinin hazineden ödeneceÄŸi,
Osmangazi Köprüsü’nü yapan Nurol, Özaltın, Makyol, Astaldi ve Göçay firmalarının oluÅŸtuduÄŸu Otoyol A.Åž. firmasına, yılda 14 milyon 600 bin araç geçiÅŸ garantisi verildiÄŸi, (3 yılda 43 milyon 800 bin) buna karşılık, Temmuz 2016- Temmuz 2019 arasında Osmangazi Köprüsünü kullanan araç sayısı 22 milyonda kaldığı. Garanti edilenin yarısı kadar araç geçtiÄŸi bilinen köprüden geçmeyen araç başına 35 dolar + KDV tutarında ödeme yapılmakta olduÄŸu,
Avrasya Tüneli ‘için 25 milyon 125 bin araç geçiÅŸ garantisi verilmesine karşılık, 2018’de tünelden geçen araç sayısı 17 milyonda kaldığının, UlaÅŸtırma Bakanı Cahit Turhan tarafından açıklandığı, geçmeyen 8 milyon araç için ATAÅž konsorsiyumuna 2018 yılında 155 milyon lira ödeme yapıldığı,
Ä°zmir – Bursa Otoyolu için,4 ayrı garanti bulunduÄŸu, Ä°zmir- Edremit için 8 milyon 395 bin araç, Edremit- Orhangazi arası için 6 milyon 205 bin araç, Orhangazi-Gebze için yıllık 14 milyon 600 bin araç, Orhangazi-Bursa arası için 12 milyon 775 bin araç geçiÅŸi garantisi verildiÄŸi, garanti ödemelerinin 2035 yılı temmuz ayına kadar devam edeceÄŸi,
Yolunda basında bilgiler yayınlanmış bulunmaktadır.
Coronavirüs salgını nedeniyle, zaten isabetli olmadığı gözlenen tahminlerdeki yanılmaların çok daha büyük boyutlara ulaşılacağı anlaşılmaktadır.
Küresel bir felaket haline dönüÅŸeceÄŸi izlenimi edindiÄŸimiz, bu mücbir sebep nedeniyle, CHP Grup BaÅŸkan Vekili Özgür Özel’in önerisi doÄŸrultusunda müteahhit firmalarla görüÅŸmeler yapılarak, bu yıl yapılacak garanti ödemelerinin ertelenmesi, bu fonların, küresel felaketten zarar gören halkımız için kullanılmasının, Aynı zamanda, döviz fiyatlarındaki belirsizlik dikkate alınarak, sözleÅŸmelerdeki döviz deÄŸerlerinin Türk Lirasına çevrilmesinin uygun olacağı düÅŸünülmektedir.
.
.