Åžahabettin KÜÇÜKYAZICI
Ä°stanbul, tarih boyunca içme suyu sorunu ile karşılaÅŸmıştır.
Son on yılda, Ä°SKÄ° ile ÅŸehrimizin 3 bin yıllık susuzluÄŸuna çözüm bulunduÄŸu görülmektedir.
Hatta, balık avlayan balıkçılar ÅŸehre ayrı bir renk katmaktadır.
Kanuni Döneminde, ÅŸehir nüfusunun 170 bine , refah ve su kullanımın artması ile baÅŸ gösterin susuzluk, Mimar Sinan’ın üstün gayretleri ile son bulmuÅŸtur. Büyük Usta, 55 km su hattı ve 35 su kemeri yapmış, bu tesisler için 55 bin akçe harcanmıştır.
Ä°SKÄ°, 1869 yılında kurulan Dersaadet Su Åžirketinin devamı olup, 1937 yılında Ä°stanbul Sular Ä°daresi adıyla Kentin su ihtiyacını karşılamakla görevlidir.
Ä°SKÄ°, Ä°stanbul su kaynaklarının yetersizliÄŸi nedeniyle artan nüfusun talebini karşılamak maksadıyla çevredeki nehirler üzerine barajlar kurmuÅŸtur. Bununla beraber, plansız göç, hızlı nüfus artışı1980 ve 1995 yılları arasında yoÄŸun bir su sıkıntısı yaÅŸanmıştır.
Bunun üzerine, yeni barajlar, isale hatları, eski hatların onarımı, arıtma tesisleri ile su konusunda ciddi bir rahatlama yaÅŸanmıştır.
Bununla birlikte, Ä°stanbul’a su veren kaynaklar, 170 km. uzaklıkta Istranca barajları, 120 km. uzaklıkta Melen Çayı’dır. Pek tabi olarak bu durum ciddi maliyetleri beraberinde getirmektedir.
Mega Kent Ä°stanbul, yirmiden fazla Avrupa ülkesinden daha büyük ve hala da geliÅŸmektedir. Ä°SKÄ°, insan yaÅŸamının vazgeçilmezlerinden olan suyu, Kırklareli ile Düzce hattından temin ederek, 7 gün- 24 saat halkın su ihtiyacını karşılamaktadır.
Ä°SKÄ°’nin baÄŸlı olduÄŸu üst kuruluÅŸ olan Ä°stanbul BüyükÅŸehir Belediyesi karar organı BELEDÄ°YE MECLÄ°SÄ° bütün bu gerçeklerin bilincinde olup, Ä°SKÄ° maliyetlerinde, iÅŸletme dışı unsurlardan oluÅŸan (enerji ve arıtmada kullanılan kimyasallar) gibi maddelerin fiyatında dövize baÄŸlı büyük artışlar olduÄŸunu da yakından takip etmektedirler.
İBB Meclisi tarafından, 2019 yılı başında ve Mayıs ayında, su fiyatlarında indirim yapan kararlar almıştır.
Ä°SKÄ° Maliyetlerinde etkin olan döviz kuruna baktığımızda da, yaklaşık 3 liralardan, 5,75 liralara ulaÅŸtığı, enerji birim fiyatında da yüzde yetmiÅŸler civarında artış görülmektedir.
Bu ortam ve koÅŸullarda, Ä°SKÄ° tarafından yapılan, 2019 su fiyatları ile ilgili düzenleme Ä°stanbul Büyük Åžehir Belediye Meclisi tarafından reddedilmiÅŸ bulunmaktadır.
DiÄŸer tarafından, yukarıda bahsettiÄŸimiz Ä°stanbul’un nüfus artışı karışışında artan su talebinin karşılanması, bunun yanında çevre koruma için, 2016, 2017,2018 yıllarında baÅŸlatılan yatırım çalışmalarının devam etmesi zorunludur.
Ä°stanbul’un, bir milyon metreküp/gün suya ihtiyacı bulunmaktadır.
Bu gün için bu miktar, Terkos Gölü 142, Istranca dereleri ve rezervuarları 235, Alibeyköy rezervuarı 36, Büyükçekmece Gölü 100, Sazlıdere rezervuarı 55 olmak üzere toplam 568bin, Asya Yakası'nda: Ömerli Barajı 220, Elmalı Barajı 15, Darlık Barajı 97, YeÅŸilvadi ve Åžile kuyuları 40, Melen-1 268, YeÅŸilçay regülatörü 145 olmak üzere toplam 785 bin metre küp, olup, günümüz iklim koÅŸullarından kaynaklanan bazı sıkıntılar yaÅŸanacağı da uzmanlar tarafından açıklanmaktadır.
Ä°SKÄ° Genel Kurulunda, 2020 için öngörülen fiyat teklifi, denk bütçe mantığından hareketle belirlenmiÅŸ, yani Ä°ÅŸletmenin gelir ve giderlerinin denkleÅŸtirilmesi hedeflenmiÅŸtir.
Ä°SKÄ°, hizmet kalitesi bakımından çaÄŸdaÅŸ SCADA gibi sitemlere kavuÅŸarak su tasarrufu için yeni yatırımlar yapabilmelidir.
Bu itibarla, Ä°SKÄ° Genel Kurulu tarafından önerilen, esasında 2018 yılı birim fiyatları çerçevesinde kalan önerinin su fiyatlarındaki düzenlemeye iliÅŸkin kararın kabul edilmemiÅŸ olması yerinde bir karar olarak görülmemektedir.
Ä°BB Meclis Üyelerinin de durumu bilmekte oldukları, Esenler Belediye BaÅŸkanı ve AKP Grup BaÅŸkanının toplantı sonrası açıklamasından da kararın siyasi düÅŸüncelerle alındığı anlaşılmaktadır.
Melen projesi sonlandırılamamış olması da göz önünde bulundurulmalıdır.
Ä°stanbul halkının siyasi kaprislerden korunması için bu kararlarını düzeltme yoluna gidecekleri umut edilmektedir.
NOT: Düzeltilmesi için yöntem, BaÅŸkanın kararı vedo etmesi,
Mecilisin yeniden görüÅŸmesi ÅŸeklinde olabilir. ÅžK