KAÄžITTA DIÅžA BAÄžIMLI OLDUK
18. yüzyılda Ä°zmir ve Beykoz’da kuruluan fabrikalar kapitülasyonlar döneminde yabancı ÅŸirketlerle rekabetedemediklerinden kapanmışlardır.
Cumhuriyet döneminde yeniden kurulmaı kolay olmamıştır. 1934 yılında Ä°zmit’te kurulmaya baÅŸlanan Fabrika 1936 yılında üretime geçebilmiÅŸtir. (SEKA) 2005 yılına kadar aralıksız üretim yaptı, Türkiye'nin çok büyük bir ihtiyacını karşıladı. 1981 yılında Balıkesir'de bir fabrika daha inÅŸa edildi. Fabrikanın kuruluÅŸ maliyeti 198 milyon dolaBalıkesir fabrikaları yerli gazete ve kitap kağıdı üretiyordu. ÖzelleÅŸtirme kapsamına alınarak kapatıldı.
Türkiye'nin kağıt ihtiyacını büyük ölçüde karşılayan SEKA Kağıt Fabrikaları kapatıldıktan sonra gazetelerin tamamı yurtdışına muhtaç hale geldi. Türkiye'de 1 gram bile gazete kağıdı üretilmiyor. Yurtdışından ithal edilen kağıt ise son haftalarda yaÅŸanan döviz kuru dalgalanmalarında büyük sıkıntılara sebep oluyor. Kağıt maliyetleri bir anda artıyor, 1 ton kağıdın fiyatı saat başı deÄŸiÅŸebiliyor. Åžu an 1 ton kağıdın toptancı maliyeti 800 dolar. 2 yıl önce 450 dolar olan kağıtta hem maliyet arttı hem de döviz kuru yükseldi. Gazeteler her iki açıdan da zarar ediyor. Benzer durum yayınevleri için de geçerli. Kitap kağıdının da tonu 750 Euro'dan 900 Euro'ya yükseldi. Hem maliyet hem de kur arttı.
Son dönemde yaÅŸanan ekonomik sıkıntılarda en büyük pay Türkiye'nin üretim ekonomisini bir kenara bırakıp tüketimi öncelik edinmesinde görülüyor. Cumhuriyet’in ilk yıllarında kurulan üretim tesislerinin çok büyük bir bölümü özelleÅŸtirildi. 1-2 yıllık kârlarına, depolarındaki malzeme ve makine fiyatlarına peÅŸkeÅŸ çekilen kamu kurumları kapatıldı, içindekiler ve arsaları satıldı. ÖzelleÅŸtirme ihalelerini kazananlar servetlerine servet katarken, milli ekonomi zayıfladı. Üretemeyen Türkiye dışa bağımlı hale geldi. Tonu 800 dolardan gazete, 900 eurodan kitap kağıdı ithal ederken, kağıt fabrikalarımızı “müze” ve “park” haline getirdik. Pek çok alanda olduÄŸu gibi kağıtta da dışa bağımlı hale geldik.
Atatürk'ün kurduÄŸu fabrikaların son 16 yılda pek çoÄŸu yok pahasına satıldı. O fabrikaların arazisi üzerinde AVM'ler ve rezidanslar yükseliyor.
Atatürk'ün kurduÄŸu fabrikalar
1924 Ankara FiÅŸek Fabrikası, Gölcük Tersanesi
1925 Åžakir Zümre Fabrikası, EskiÅŸehir Hava Tamirhanesi
1926 Alpullu Åžeker Fabrikası, UÅŸak Åžeker Fabrikası, Kırıkkale Mühimmat Fabrikası,
1927 Bünyan Dokuma Fabrikası, EskiÅŸehir Kiremit Fabrikası
1928 Kırıkkale Elektrik Santrali ve Çelik Fabrikası, Ankara Çimento Fabrikası
1929 Ankara Havagazı Fabrikası, İstanbul Otomobil Montaj Fabrikası
1930 KayaÅŸ Kapsül Fabrikası, Nuri Killigil Tabanca-Havan ve Mühimmat Fabrikası
1931 Kırıkkale Elektirik Santrali ve Çelik Fabrikası (geniÅŸletildi)
1934 EskiÅŸehir Åžeker Fabrikası, Turhal Åžeker Fabrikaları, Konya EreÄŸli Bez Fabrikası, Bakırköy Bez Fabrikası, Bursa Süt Fabrikası, Ä°zmit PaÅŸabahçe ÅžiÅŸe-Cam Fabrikası (temel atma) Zonguldak Kömür Yıkama Fabrikası, Keçiborlu Kükürt Fabrikası, Isparta Gülyağı Fabrikası, Ankara-Konya-EskiÅŸehirve Sivas BudaÄŸ Siloları, Kayseri Bez Fabrikası (temel atma), Ä°zmit Kağıt ve Karton Fabrikası (temel atma)
1935 PaÅŸabahçe ÅžiÅŸe-Cam Fabrikası (tamamlandı), Nazilli Basma Fabrikası (temel atma), Bursa Merinos Fabrikası (temel atma), Gemlik Suni Fabrikası (temel atma), Keçiborlu Kükürt Fabrikası, Zonguldak TaÅŸ Kömür Fabrikası
1936 Ankara Çubuk Barajı, Barut, Tüfek ve Top Fabrikası, Nuri DemiraÄŸ Uçak Fabrikası, Malatya Sigara Fabrikası, Bitlis Sigara Fabrikası
1937 Malatya Bez Fabrikası (temel atma), Karabük Demir-Çelik Fabrikası (temel atma)
1938 DivriÄŸi Demir Ocakları, Ä°zmir Klor Fabrikası, Sivas Çimento Fabrikası (temel atma)