KANAL İSTANBUL 2
YAZARI BİZDE SAKLI
SAV: BOĞAZLAR GELİR SAĞLAMIYOR,KANAL İSTANUL GELİR GETİRECEK.
BİZE GÖRE GERÇEK: MONTRÖ sanıldığından çok daha iyi, Türkiye yararına bir anlaÅŸmadır. Montrö sözleÅŸmesine göre Türk boÄŸazlarından geçen her gemi ton başına 0,17 gr altın karşılığı ücret ödemek zorundadır.
Kamu oyu, “BoÄŸazlardan geçen gemilerden ücret, vergi ya da harç alınmayacağı” ÅŸeklinde yanlış bilgiye sahiptir.
Atatürk’ün CumhurbaÅŸkanlığı döneminde 1936 yılında imzalanan Montrö SözleÅŸmesi'ne göre, BoÄŸazlar'dan geçecek gemilerden Türkiye, sıhhi kontrol, fener ve tahliye hizmetleri için ton başına vergi ve harç almaktadır.
Montrö SözleÅŸmesine göre vergi ve harçların miktarı Altın Frank üzerinden belirlenmiÅŸtir ve toplamda Net Tonaj başına 0,595 Altın Frank'tır.
Altın Frank, "Franc Germinal" ya da "Napolyon Altını", Napolyon tarafından 1805'te dolaşıma sokulmuÅŸ ve 1920 yılında Milletler Cemiyetince de hesap birimi olarak kabul edilmiÅŸ 0,290 gram saf altın içeren bir para birimidir1936'da imzalanan Montrö AnlaÅŸmasına göre Türkiye, boÄŸazlardan geçen her bir gemiden net ton başına 0,17 gram çil çil altın verg i alma hakkına sahip bulunduÄŸu anlaÅŸma metninden anlaşılmaktadır.
Ancak; BoÄŸazlardan geçiÅŸ ücretlerinin, sözleÅŸmenin imzalanmasını takip eden 46 yıl boyunca Altın Frank üzerinden alındığı, 1983 yılından beri ise Montrö AnlaÅŸmasının açık hükmüne raÄŸmen bu vergilerin alınmadığı ileri sürülmektedir.
AnlaÅŸma hükümleri ne göre; 15.000 Net Tonluk bir gemi için yaklaşık 110.000 $ geçiÅŸ ücreti alınması gerekmektedir. BoÄŸazlardan 2018 yılında yaklaşık toplam 85.000 gemi ve 1,3 milyar ton yük geçtiÄŸi dikkate alınırsa, alınacak toplam verginin çok büyük bir meblaÄŸa karşılık geleceÄŸi hesaplanmaktadır.
Bu Montrö AnlaÅŸması ile Türkiye’ye verilmiÅŸ bir haktır,
Kanal İstanbul için yapılacak onca yatırım karşılığında, sonucun ne olacağını ise kimsenin tam olarak tahmin edemediÄŸini düÅŸünüyoruz.
Kanal İstanbul Projesi’nin yeniden deÄŸerlendirilmesi talimatıyla, büyük bir siyasi kazanım de elde edilmiÅŸ olacaktır
Bize göre esasen, Montrö İstanbul ve Çanakkale BoÄŸazları ile Marmara Denizini kapsamaktadır. Kanal İstanbul Projesinin gerçekleÅŸmesi halinde de, Montrö yürürlükte kaldığı sürece, ABD SavaÅŸ Gemileri anlaÅŸma hükümlerinden bağımsız olarak Karadeniz’e geçemeyecekler, Montrö hükümleri uyarınca da Çanakkale BoÄŸazından geçen gemilerden Türkiye’nin vergi alma hakkı devam edecektir. Aksi halde Kanal’ın KARADENİZ – EGE hattında açılması gerekecektir.
.(NOT 1: Altın Frank artık tedavülde olmadığı için boÄŸazlardan geçen gemilerden ton başına 0,595 Altın Frank harcın karşılığı yeni bir hesap yöntemi ile belirlenmelidir. Altın Frank'tan maksat zaten altın paranın içindeki saf altın miktarıdır, yapılacak iÅŸ sadece bir Altın Frank'ın içindeki saf altın miktarı olan 0,29 gr altının deÄŸerini geminin geçtiÄŸi tarihteki 24 ayar saf altın fiyatına göre Türk Lirası olarak almaktır. Bu manada Altın Frank'ın Cumhuriyet Altını'ndan hiç bir farkı yoktur. Alınması gereken ücreti Altın Frank'ın içerdiÄŸi 24 ayar saf altın üzerinden hesaplarsak net ton başına 0,17 gram 24 ayar, saf altın karşılığı ücret alınacak demektir.”)
(NOT 2: 3 milyar ton yük, 0,17 gr üzerinden 220 ton altın yapar, 220 ton altın ise 9 milyar dolar )