MİLLETVEKİLİ İSTİFASI

Prof.Dr. Ersan ÅžEN

Burada cevaplandırılması gereken iki sual bulunmaktadır. Birincisi milletvekili transferi adıyla bilinen, bir milletvekilinin seçildiÄŸi siyasi partiden ve dolayısıyla kendisini seçenlerin iradesinden bağımsız ve kendi isteÄŸiyle bir baÅŸka siyasi partiye girmesi veya bağımsız milletvekili olarak kalması ne derece doÄŸrudur? İkinci soru ise, bir milletvekilinin üyesi olup seçildiÄŸi siyasi partiden istifa etmek suretiyle bir baÅŸka siyasi partiye girmesi ve hatta bağımsız milletvekili olarak kalması için Anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸine ihtiyaç var mıdır, yoksa yasa düzenlemesi yeterli midir? Birinci soruya verilecek cevap nettir. Bir milletvekili hangi siyasi partiden seçilmiÅŸse, siyasi partisinden ihraç edilmediÄŸi veya siyasi partisi kapatılmadığı veya tasfiye sürecine girmediÄŸi takdirde, o siyasi partiden istifa etmek suretiyle bir baÅŸka siyasi partiye geçemeyeceÄŸi gibi, bağımsız milletvekili olarak da kalmamalı veya en fazla bağımsız milletvekili olarak görevini sürdürmeli, seçildiÄŸi siyasi partide kalmak suretiyle parti içi muhalefetini sürdürebilmeli, disiplin hükümleri nedeniyle kesin olarak ihraç edildiÄŸinde ise tekrar partisine dönememelidir.İkinci soru ise; milletvekili geçiÅŸinin önüne geçilmesinde Anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸine gerek var mı, yoksa yasa deÄŸiÅŸikliÄŸi bunun için yeterli olur mu? Seçim barajı, ön seçim ve milletvekili transferi gibi konuların Anayasa dışında kanunla düzenlenmesine mani bir hüküm Anayasada bulunmadığından, milletvekilinin baÅŸka siyasi partiye geçiÅŸine yasak veya sınırlama getirilebilmesi için Anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi gerekmediÄŸinden ve bu yönü ile Anayasaya aykırılık doÄŸmayacağından, 584 karar numaralı Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüÄŸü’nde ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nda yapılacak deÄŸiÅŸikliklerle, milletvekilinin siyasi partisinden istifa etmek veya ettirilmek suretiyle bir baÅŸka siyasi partiye geçmesi, daha sonra eski siyasi partisine dönmesi ve yapılacak seçimlerde tekrar aday gösterilmesinin önüne geçilmesi mümkün olabilir. Böylece, siyasi hayata ve siyasi partilerin Mecliste bulunan üye sayılarına demokratik olmayan yöntemlerle müdahale edilmesinin önüne geçileceÄŸi ileri sürülebilir. Yürürlükte olan Anayasa m.84/1’de; istifa eden milletvekilin istifasının geçerli olabilmesi için Meclis kararı aranmış, fakat milletvekilliÄŸinden deÄŸil de partisinden istifa etmek suretiyle baÅŸka bir siyasi partiye giren milletvekilinin hukuki durumu konusunda hüküm öngörülmeyerek, milletvekili geçiÅŸi mümkün kılınmıştır. Milletvekili geçiÅŸinin siyasi etiÄŸe uygunluÄŸu tartışılsa da kanuni engeli bulunmamaktadır. Bununla birlikte, bir baÅŸka siyasi partiye geçmeyip de milletvekilliÄŸinden istifa eden milletvekilinin istifasının geçerli olabilmesi için Meclis kararı gereklidir. Anayasa m.84’ün eski ve yeni ÅŸeklinde; milletvekilliÄŸinden istifanın geçerliliÄŸi, istifa eden milletvekilinin iradesine bırakılmayıp, Millet Meclisinin bu istifayı uygun bulması ÅŸartı arandığından, Meclis kararı olmadıkça istifa geçerli olmayacaktır.Gerçi; genel seçim barajı, seçim sistemi, ön seçim, parti içi demokrasi gibi konularda yaÅŸanan sorunlar çözüme kavuÅŸturulmadıkça, sırf milletvekili transferini önlemeye veya yeni kurulan siyasi partinin seçime girebilmesi için ÅŸartları zorlaÅŸtırmaya yönelik düzenlemeler, demokratikleÅŸmeyi güçlendirmekten ziyade “seçim kazanma” amacına hizmet edecek ve toplumda da bu ÅŸekilde algılanacaktır. “Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakları” baÅŸlıklı Anayasa m.67’nin son fıkrasına göre, “Seçim kanunlarında yapılan deÄŸiÅŸiklikler, yürürlüÄŸü girdiÄŸi tarihten bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz”. Seçim kanunlarında yapılacak deÄŸiÅŸiklerin uygulanabilme zamanını sınırlayan bu hüküm; 16 Nisan 2017 tarihli Anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi ile Anayasaya eklenen Geçici m.21’nin son fıkrası sebebiyle, 24 Haziran 2018 tarihinde ilk kez birlikte yapılan milletvekili genel seçimi ile CumhurbaÅŸkanlığı seçiminde tatbik edilmemiÅŸtir. Ancak Anayasa m.67’nin son fıkrası ÅŸu an yürürlükte olup, seçim kanunlarında yapılacak deÄŸiÅŸiklikler, yürürlüÄŸü tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmayacaktır. Burada amaç; seçim kanunlarına müdahale edilmesi suretiyle seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma haklarının aleyhine kanun çıkarılmasının önüne geçilmesidir. Seçim kanunlarında deÄŸiÅŸiklik; seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma haklarının lehine de yapılsa sonuç deÄŸiÅŸmeyecek, bir yıllık uygulanma yasağı varlığını koruyacaktır.

 https://www.hukukihaber.net/milletvekilinin-baska-siyasi-pa…