Türkiye Rus yapımı S-400 füze savunma sistemlerini almakta, ABD Kongresi de bu durumda Türkiye’ye yaptırım uygulanmasında ısrarlı. Ankara, BaÅŸkan Trump’tan muafiyet beklentisi içinde. Peki Türkiye’ye yaptırım uygulanmasını öngören ve kısa adıyla CAATSA olarak bilinen yasa ne diyor? Türkiye’nin S-400’leri teslim alması halinde sürecin nasıl iÅŸlemesi bekleniyor?
ABD Kongresi’nin Türkiye’ye S-400 füze savunma sistemi alımı sebebiyle yaptırım uygulanması ısrarının arkasında kısa adıyla CAATSA (Amerika’nın Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası) olarak bilinen yasa var.
2 AÄŸustos 2017’de BaÅŸkan Trump’ın imzasıyla yürürlüÄŸe giren CAATSA Ä°ran, Kuzey Kore ve Rusya’ya uygulanan yaptırımların da dayanağı.
CAATSA, “Rusya Federasyonu’nun savunma ya da istihbarat sektörleriyle ya da bunlar adına çalışan kurum ve kiÅŸilerle önemli düzeyde alışveriÅŸte bulunan kiÅŸi ve kurumlara yaptırım uygulanmasını" öngörüyor. Türkiye’ye Rus yapımı S-400 füze savunma sistemi sebebiyle yaptırım uygulanmasını öngören madde de bu.
ABD BaÅŸkanı Trump yasa gereÄŸi 70 sayfalık CAATSA metninde listelenen 12 yaptırım kaleminden en az beÅŸini seçmek zorunda. Bu kalemler ÅŸöyle sıralanıyor:
· Yaptırım kapsamına alınan kiÅŸi ve kurumlara ihracat-ithalat bankası desteÄŸinin kesilmesi,
· Mal ve teknoloji ihracatı ruhsatı verilmemesi,
· ABD mali kuruluÅŸlarından kredi tedarik edilmemesi,
· Uluslararası mali kuruluÅŸlardan kredi verilmemesi,
· Mali kurumlara ABD Merkez Bankası ile doÄŸrudan alışveriÅŸ yapma izni verilmemesi,
· Yaptırım kapsamına alınan kiÅŸi ya da kurumlarla ihale ya da sözleÅŸme yapılmaması,
· Döviz üzerinden iÅŸlem yapılmasının yasaklanması,
· Mali kurumlar ve bankalar arasında ödeme ya da kredi transferlerinin yasaklanması,
· Yaptırım kapsamına alınan kiÅŸi ya da kurumların ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olmasının yasaklanması,
· ABD kiÅŸi ve kurumlarının yaptırım kapsamına alınan kiÅŸi ya da kurumlardan sermaye ya da borç alışveriÅŸinin yasaklanması,
· Yaptırım kapsamına alınan kiÅŸilere ABD’ye giriÅŸ yasağı,
Yaptırım kapsamına alınan kiÅŸi ve kurumlara benzer iÅŸlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması
Türkiye’nin S-400’leri teslim alması halinde öncelikle ABD Ulusal Güvenlik Konseyi Türkiye’nin Rus savunma ya da istihbarat sektörüyle önemli düzeyde bir alışveriÅŸ yapıp yapmadığını belirlemek üzere toplanacak.
Ulusal Güvenlik Konseyi’nin bu anlamda eÅŸiÄŸin aşıldığına kanaat getirmesi halinde, ABD Maliye Bakanlığı olası yaptırım seçeneklerini ve etkilerini deÄŸerlendirecek ve BaÅŸkan’a hangi yaptırımların uygulanması gerektiÄŸi konusunda tavsiyede bulunacak.
Bunun üzerine yaptırım öngören bir baÅŸkanlık kararnamesi hazırlanacak. BaÅŸkan kararnameye imzasını attığı anda yaptırımlar yürürlüÄŸe girecek.