ÅžUUR ALTI YÖNETÄ°MÄ°
Anonim
Jack, her gece evdeki gaz lambasını bir önceki güne göre giderek daha fazla kısar.
Karısı Bella ışığı onun kıstığını bilmez ve devamlı kocasına sorar:
Primis Player Placeholder
*“Gaz lambası giderek daha mı az ışık veriyor.?”*
Jack ona sinirlenir, *“Sana öyle geliyor”* der.
Bella ne olduÄŸunu anlayamaz.
Işığın her gün biraz daha azaldığından emindir ama kocasının tepkisi yüzünden ışığın azalmadığına inanır.
Kendisinden ÅŸüphe duymaya baÅŸlar...
Bu ÅŸekilde karısını delirtmeye çalışan Jack’in uyguladığı bu yöntemi ,
*Gaslight* isimli bir tiyatro oyununda izleriz. Oradan bir filme aktarılır. Ve nihayetinde *psikiyatride bir terime* evrilir.
*Gaslighting*, ikili ilişkilerde bir tarafın diğer tarafa uyguladığı psikolojik şiddeti tarif eden bir terim.
Karşısındakini çeÅŸitli hileli tavırlar ve ithamlarla güçsüz, muhtaç, sorunlu ve hatalı olduÄŸuna inandıran taraf, onu bu yöntemle yönetir, özgüvenini zedeler ve kendine bağımlı hale getirir.
Aslen bir egemen ve mağdur ilişkisinin tanımıdır.
Kadın erkek iliÅŸkisinde sıkça rastlanır.
Aynı zamanda dini ve sivil tüm iktidarların en güçlü silahı da budur.
Devletler de halklara gaslighting uygular.
En iyi devlet de en kötü devlet de bu yöntemi sever.
Otoritelerin hepsi, karşılarındaki bireyleri tek baÅŸlarına deÄŸersiz, hatalı, tehlikeli, günahkâr olduklarına ve baÅŸlarında güçlü bir kontrol mekanizması olmazsa felakete sürükleneceklerine inandırırlar.
Kendinden ÅŸüphe duyan insan, o yüzden devlete kayıtsız ÅŸartsız güvenir ve güçlü olmakla kötü olmak arasındaki ayrımı yapamaz hale gelir.
Mevcut devletten memnun olmadığı durumlarda bile bir benzerinin daha iyi olabileceğine ikna olur.
O yüzden yıkar, yıkar ve yerine hep bir benzerini kurar.✓
Ä°nsanlar devletsiz bir toplum hayal edemezler. Lidersiz bir hareket, babasız bir aile, kırbaçsız bir mutluluk... düÅŸünemezler.✓
Otoritenin toplumda düzeni saÄŸladığına, dünyayı daha yaÅŸanır kıldığına ve olmadığı takdirde büyük bir kaosun ortasında bir başına kalacağına kanarlar.✓
Böylece babadan devlete, iktidarların baskıcılığını sorgulamaz, saldırganlığından ÅŸüphelenmez, yargılama ve cezalandırma yöntemlerini eleÅŸtirmezler.✓
Devlet ya da baba ÅŸiddetiyle yüzleÅŸmek bile onları uyandırmaz.✓
Işığı, otorite kısar onlar ışığın kısıldığını zannettiklerini sanırlar.✓
Ä°nsanlar, iktidarların zulmünde bile suçu hep kendilerinde ararlar.✓
Ä°kili iliÅŸkilerden toplumsal iliÅŸkilere kadar irili ufaklı iktidarların çeÅŸitli manipülasyonlarına kolayca kurban giden insan aklı;
Korkularla ve çaresizlikle donatıldığı bireysel hapishanesinden kurtulmak için, ya hırçınlaşıp büyük bir savaşı ölümüne göze alması gerektiÄŸini ya da her ÅŸeyden vazgeçip erkenden kendi mezarına kendi kendine girmesi gerektiÄŸini zannedecek kadar aklını kaybeder.
Oysa yapması gereken tek şey vardır.
* Oturduğu yerden kalkması...
* Gaz lambasının düÄŸmesini yoklaması...
* Gerçekten kısılmış mı yoksa tamamen açık mı bakması...
Hepsi bu kadar.
