TARÄ°HTEN BÄ°R YAPRAK
DEMOKRAT PARTÄ° DÖNEMÄ° - TURAN AKINCI
3 Aralık 1950- Arap harfleriyle eğitim yapan dershanelere izin verildi.
8 AÄŸustos 1951- Hükümet, Halk Evleri’ne el koydu.
9 Ekim 1951- Devlet iç borçları 2 milyar 565 milyon liraya yükseldi.
4 Kasım 1951 - İlkokulların ders programlarına din dersi konuldu.
5 Haziran 1952 - Lozan AntlaÅŸmasına göre Fener Rum Patrikhanesi’nin başındaki kiÅŸinin Türk vatandaşı olması gerekir. Bu ilke ilk kez ABD’den uçakla gönderilen Athenagoras’ın Türkiye’ye sokulması ile ihlal edildi. BaÅŸbakan Menderes Athenagoras’ı ziyaret etti.
8 Ekim 1952 - Balıkesir’e giden CHP lideri Ä°nönü’yü Vali kent dışında karşılayarak, kente girmemesini, girerse olaylar çıkabileceÄŸini ve kendisinin sorumluluk almayacağını belirtti. Ä°nönü gezisinden vazgeçti.
24 Aralık 1952 – Anayasada bulunan Türkçe kelimler yerine Osmanlıca kelimeler kullandı. Bakanlık yerine Vekalet kullanılmaya baÅŸlandı. Genelkurmay BaÅŸkanlığı’nın adı “Erkan-ı Harbiye-yi Umumi ReisliÄŸi” ÅŸeklinde deÄŸiÅŸtirildi ).
21 Ocak 1953 - Petrollerimizin işletilmesiyle ilgili ilk anlaşma bir ABD şirketiyle yapıldı.
21 Temmuz 1953 - Profesörlerin politika ile uÄŸraÅŸmalarını yasaklayan kanun kabul edildi.
27 Ocak 1954 - Köy Enstitüleri kapatıldı.
7 Mart 1954 - Petrol iÅŸletmeciliÄŸini yabancı sermayeye açan ve MaxBall adlı bir yabancının hazırladığı Petrol Yasası Meclis’te kabul edildi.
8 Mart 1954 - Basını sıkı kontrol altına alan ve basın suçlarına yönelik cezaları yükselten Basın Kanunu kabul edildi. Hakaret suçuyla yargılananlara iddialarını mahkemede ispat hakkı tanınması isteÄŸi reddedildi.
2 Mayıs 1954 - GENEL SEÇÄ°MLER YAPILDI.
Oyların %57,6’sını alan Demokrat Parti 503 sandalye kazanırken, %35,4 oy alan CHP sadece 31 milletvekili çıkarabildi.
1954 SEÄ°MLERÄ°NDEN SONRA:
30 Mayıs 1954 - Osman Bölükbaşı’nı seçen KırÅŸehir, ceza olarak il olmaktan çıkarılıp ilçe yapıldı.
14 Haziran 1954- Seçimlerde CHP’ye oy veren Malatya ceza amacıyla bölünerek Adıyaman ili kuruldu.
21 Haziran 1954- Demokrat Parti kendi kadrolarını kurmak için devlette tasfiyeye yöneldi.
7 AÄŸustos 1954- Millet gazetesi sahibi Fuat Arna, Adnan Menderes’e hakaret ettiÄŸi için tutuklandı.
18 AÄŸustos 1954- Millet gazetesi yazarı Nurettin ArdıçoÄŸlu ile yazı iÅŸleri müdürü Hüsnü SöylemezoÄŸlu gazetede çıkan bir yazıdan dolayı 7’ÅŸer ay hapis cezasına çarptırıldılar.
23 Eylül 1954 - Hüseyin Cahit Yalçın, Cemal SaÄŸlam, Ä°brahim CüceoÄŸlu hapis cezası aldılar.
1 Aralık 1954 - Hüseyin Cahit Yalçın, Hükümetin hakaret ettiÄŸi gerekçesiyle. 26 ay hapse mahkûm edildi ve 79 yaşında hapse girdi.
8 Nisan 1955 – Döviz bulunamadığı için kahve ithalatı yapılamadı. Ä°stanbul’da hane başına 100 gram kahve dağıtımına baÅŸlandı. Kahve alanlar, muhtarların hazırladığı listeleri imzaladı.
20 Mayıs 1955 - Akis dergisi yazı iÅŸleri müdürü Cüneyt Arcayürek tutuklandı.
23 Haziran 1955 - Hükümete muhalif Akis Dergisi’nin yazı iÅŸleri müdürü Cüneyt Arcayürek “Hükümetin nüfuzunu kıracak neÅŸriyat yapması ve bu suçu iÅŸlemekte devam etmesi ihtimalinin bulunması” gerekçesiyle 6 ay hapis cezasına çarptırıldı.
20 Temmuz 1955 - Polis CHP Isparta Ä°l Kongresini dağıttı. Kasım Gülek kürsüden indirildi.
5 AÄŸustos 1955 - Karadeniz gezisine çıkmış olan CHP Genel Sekreteri Kasım Gülek, Sinop’ta tutuklanarak Ä°stanbul’a getirildi ve bir gün hapiste kaldı.
5 Eylül 1955 - Ekspres Gazetesi’nde Atatürk’ün Selanik’teki evine bomba atıldığı haberi yayınlandı.
6 Eylül 1955 - Atatürk’ün evine bomba atıldığı haberi üzerine, çok önceden planlanan gösteriler, kısa zamanda Rum vatandaÅŸların iÅŸyeri ve evlerine yönelik yaÄŸmaya dönüÅŸtü.
7 Eylül 1955 - Hükümet bu olayları muhaliflerinin üzerine yıkmak, onlardan da kurtulmak amacıyla olayları komünistler tezgahladı söylemiyle Ä°dam talebiyle yargılanması öngörülen bu kiÅŸiler arasında Aziz Nesin, Kemal Tahir, Dr. Can Boratav, Asım Besirci, Hasan Ä°zzettin Dinamo da bulunuyordu.
16 Eylül 1955 - Sabah Postası gazetesi kapatıldı yazı iÅŸleri müdürü Orhan Rahmi Gökçe tutuklandı.
19 Eylül 1955 - Muhalif yayınlarından dolayı Ankara’da Ulus Gazetesi süresiz kapatıldı.
15 Ekim 1955 – ISPAT HAKKI KALDIRILDI. Siyasiler hakkında bir iddia ileri sürenler hakaret suçuyla yargılanıp mahkûm olmaktaydılar. Yargılanan kiÅŸinin ispat hakkı kaldırıldı.
8 Åžubat 1956 - Ekonomik sıkıntılar nedeniyle gazetelerin sayfaları 6’ya indirildi.
2 Mart 1956 -CumhurbaÅŸkanına hakaretten gazeteci Åžinasi Nahit Berker 1 yıl hapse mahkûm oldu
8 Nisan 1956 - BaÅŸbakan Adnan Menderes , muhalefeti, “SÄ°YASÄ° SAPIKLIK, SAHTE Ä°HTÄ°LALCÄ°LÄ°K, Ä°NKARCILIK, ADÄ° VE ALÇAK Ä°FTÄ°RACILIK, SAHTE HÜRRÄ°YETÇÄ°LÄ°K VE TEDHÄ°ÅžÇÄ°LÄ°K”LE SUÇLADI.
31 Mayıs 1956 - CHP Genel BaÅŸkanı Ä°smet Ä°nönü, “Adım adım mutlakıyete gidiyoruz ” dedi.
14 Haziran 1956 - CHP Genel Sekreteri Kasım Gülek, TBMM’nin manevi ÅŸahsına hakaret ettiÄŸi gerekçesiyle 1 yıl hapse ve 4 ay Bursa’da ikamete mahkûm oldu.
13 Ağustos 1956 - Bakanlar Kurulunca ortaokullarda din dersi okutulmasına karar verildi.
28 Eylül 1956 - PARSIZLIKTAN MALÄ°YE, Ä°STANBUL’DA HAZÄ°NEYE AÄ°T 10 BÄ°N ARSA VE 500 BÄ°NAYI SATIÅžA ÇIKARDI.
11 Mayıs 1957 - Gazeteci Nusret Safa CoÅŸkun ve Rıfat Ekinci birer yıl hapse mahkûm oldular.
19 Mayıs 1957 - Kayseri’de halka yaptığı açıklamada Menderes, DP’nin iktidarda olduÄŸu yedi yıl içinde 15.000 YENÄ° CAMÄ° Ä°NÅžA ETTÄ°K dedi.
2 Temmuz 1957 - CMP Genel BaÅŸkanı ve KırÅŸehir Milletvekili Osman Bölükbaşı tutuklandı.
6 Temmuz 1957 - Hükümet, Ä°stanbul Gazeteciler Sendikası’nı bir süre için kapattı.
20 Ekim 1957 - Menderes Adana’da yaptığı seçim konuÅŸmasında “Ä°STANBUL’U Ä°KÄ°NCÄ° BÄ°R MEKKE, EYÜP SULTAN CAMÄ°Ä°NÄ° DE Ä°KÄ°NCÄ° BÄ°R KÂBE YAPACAÄžIZ” DEDÄ°.
27 Ekim 1957 - GENEL SEÇÄ°MLER YAPILDI.
Oyların % 47,9’unu alan DP 424, % 41,1’ini alan CHP: 178. Toplam 610 milletvekili seçildi.
27 Ekim 1957 - Seçim sonuçları tartışmalara neden olmuÅŸ. En vahim olaylar Gaziantep’te yaÅŸanmış, seçimi ilkönce CHP’nin kazandığı ilan edilmiÅŸ, sonra bu karar deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir. Bu olayın yarattığı tepkiler üzerine kentin üstünde askeri uçaklar uçuruldu.
29 Ekim 1957 - Seçim günü Mersin’de bir CHP’linin öldürülmesi olayına yayın yasağı konuldu.
1 Kasım 1957 - Yeni meclisin toplanacağı bugün halkın tepkisinden çekinen iktidar baÅŸta meclisin çevresini tanklarla çevirmek dahil kentin tüm önemli noktalarına askerî birlikler yerleÅŸtirdi.
10 Mart 1958 - DEMOKRAT PARTÄ° ÖRGÜTLERÄ°NÄ°N RAMAZAN AYI BOYUNCA CAMÄ°LERDE DÜZENLEDİĞİ MEVLÄ°TLERÄ°N PROPAGANDA AMACIYLA DEVLET RADYOSUNDAN NAKLEN YAYINI UYGULAMASI BAÅžLATILDI.
30 Nisan 1958 - Et sıkıntısını gidermek için Yeni Zelanda’dan koyun eti dışalımı yapıldı.
19 Temmuz 1958 - Nükleer silah taşıyan ABD uçakları Ä°ncirlik üssüne indi.
2 AÄŸustos 1958- IMF önerisiyle, Cumhuriyet tarihinin en yüksek orandaki devalüasyonu yapıldı. 1 dolar 2,80 TL’den 9 TL’ye çıkarıldı. Devalüasyon oranı yüzde 221 oldu.
4 AÄŸustos 1958 - IMF’den ilk borç alındı. IMF Türkiye’ye 250 milyon dolar kredi verdi.
6 Eylül 1958 - BaÅŸbakan Adnan Menderes, “Ä°dam sehpalarında can verenlerden ders alsalar ya…” diyerek muhalefeti tehdit etti.
7 Eylül 1958 - CHP Genel BaÅŸkanı Ä°smet Ä°nönü, “Sehpalar kurulursa nasıl iÅŸleyeceÄŸini kimse bilemez” diyerek baÅŸbakana cevap verdi.
21 Eylül 1958 - BaÅŸbakan Menderes, CHP’nin parti olmadığını, Ä°smet Ä°nönü’nün siyaseti bırakması gerektiÄŸini, basının istediÄŸini yazamayacağını söyledi
22 Eylül 1958 - Ä°nönü, “Demokrasiye paydos demeye Demokrat Parti genel baÅŸkanının gücü yetmeyecektir” ÅŸeklinde cevap verdi.
12 Ekim 1958 - BaÅŸbakan Adnan Menderes yurttaÅŸlara muhalefetin kin ve husumet cephesine karşı bir “ Vatan Cephesi “kurmaları çaÄŸrısında bulundu. Vatan Cephesine katılanların ismi saatlerce radyolarda okunurdu.
19 Ekim 1958 - BaÅŸbakan Menderes, Said-i Nursî’nin yaÅŸadığı EmirdaÄŸ’da Nurcular tarafından hilafet ve saltanatı temsil eden iki tuÄŸralı, yeÅŸil bayrak açılarak karşılandı. Menderes Risale-i Nurların ilk kez serbestçe basılması için talimat vermiÅŸ ve kâğıt tahsisi yaptı.
30 Kasım 1958 - DP hükümeti Adalet Bakanı Esat BudakoÄŸlu açıkladı.Ä°lk sekiz yıllık hükümet dönemi içerisinde 811 gazeteciye toplam 57 yıl hapis cezası verilmiÅŸ olduÄŸunu açıkladı.
20 Åžubat 1959 - Uçak kazasından kurtulmuÅŸ olması nedeniyle taraftarları arasında adeta EVLÄ°YA MERTEBSÄ°NDE kabul edilen Menderes Eyüp Sultan’a gitti, yanında büyük bir kalabalıkla türbede dua etti, dağıtılmak üzere resimler çektirdi.
2 Mart 1959 - MüsteÅŸarı Ahmet Salih Korur, Eyüp Sultan Cami’sinin avlusunda büyük bir iftar yemeÄŸi verdi.
30 Nisan 1959 - Ä°smet Ä°nönü’nün UÅŸak gezisinde olaylar çıktı. Ä°nönü’nün KurtuluÅŸ Savaşı’nda karargâh olarak kullandığı evi ziyaret etmesi, UÅŸak Valisi tarafından önlenmek istendi. Valinin bu yasadışı buyruÄŸunu kabul etmeyen Emniyet Müdürü ve Jandarma Komutanı aynı gün görevden alındılar. Polis, halkı dağıtmak için göz yaÅŸartıcı bomba kullandı.
7 Kasım 1959 - CMP lideri Osman Bölükbaşı 10 ay hapse mahkûm oldu.
23 Ekim 1960- DEMOKRAT PARTÄ° Ä°KTÄ°DARINDA OKUMA YAZMA BÄ°LENLER YÜZDE 41’DEN YÜZDE 39’A DÜÅžTÜ.
5 Ocak 1960 - Mersin’e gitmekte olan Menderes’in önüne Tarsus’ta elinde kasap bıçağı olan Ali Bayat adlı bir ÅŸahıs çıktı ve BACAKLARININ ARASINA SIKIÅžTIRMIÅž OLDUÄžU BEÅž YAÅžINDAKÄ° ÇOCUÄžU GÖSTEREREK “UÇAK KAZASINDAN KURTULDUÄžUNUZ Ä°ÇÄ°N OÄžLUMU SÄ°ZE KURBAN EDECEĞİM” dedi, son anda engellendi.
5 Ocak 1960- Said-i Nursî’nin doÄŸu illeri valilerine yazdığı bir mektup yazdı. Åžark bölgesinde komünistliÄŸi 60 bin Nursî sayesinde önlemekteyim. Nasıl ki Arapça ezan okutturduk ve bu sayede Müslümanları Demokrat Parti cephesinde topladığımız malumunuzdur. Åžimdi de dağıttığımız bu Risale-i Nurlarla komünizmle ve masonlukla savaÅŸacağız.
12 Nisan 1960- DP Grubu yayımladığı bildiri ile CHP’yi silahlı ve tertipli ayaklanmalar hazırlamakla, bir kısım basını da bunu yalan ve çarpıtılmış haberlerle desteklemekle suçladı.
18 Nisan 1960- CHP’nin orduyla birlikte hareket ettiÄŸi ve bir ihtilal peÅŸinde olduÄŸunu düÅŸünen Demokrat Parti, bu iddiaları araÅŸtırması için Tahkikat Komisyonu kurdu.
27 Nisan 1960 - Meclis bünyesinde kurulan 15 üyeli Tahkikat Komisyonuna ek yetkiler veren kanun, uzun ve çetin tartışmalardan sonra kabul edildi.
