BERKAY SAÄžOL
Dünyanın en kaliteli tütünleri arasında yer alan Ege tütünü, son yıllarda iklim ÅŸartları ve yeterli teÅŸvik olmamasından dolayı zor günler geçiriyor. Tüm bunların üzerine Covid-19 salgını eklendi ve tütün ÅŸirketleri tütün üreticilerine Nisan ayında yapması gereken avans ödemelerinin bir kısmını hâlâ yapmadı. Avans alanlar ise alması gereken miktarın çok daha azını aldı.
UÅŸak'ın EÅŸme ilçesinde tütün üreticiliÄŸi yapan ve Çiftçi Sen Genel Yürütme Kurulu Üyesi Esat Yıldız, tütün üreticilerinin her geçen yıl daha fazla zorlandığını ve artık çoÄŸunun tütün üretimine küstüÄŸünü söyledi. Avans ödemeleriyle ilgili bilgi veren Yıldız, "Üreticiler ÅŸirketlerden avansları alıp bankalara ve diÄŸer yerlere olan borçlarını kapattıktan sonra, kalan parayla mazot alıp, iÅŸçilerin maaÅŸlarını ödeyip üretim yapıyorlardı. Bu sene yaÅŸananlardan sonra üretici oldukça zor durumda kaldı. Mesela üreticiler geçen yıl ton başı 12 bin TL avans aldı. Yani 4 ton tütün eken biri 48 bin TL civarında bir avans ücreti aldı. Bu yıl avans alabilenler bile ton başına ancak 2 bin veya 3 bin TL aldı. Bu çok düÅŸük bir rakam. Ä°nsanlar traktörünü ve arabasını satmaya baÅŸladı. Bankalar da çiftçileri haciz edeceÄŸiz diye tehdit etmeye baÅŸladı" diye konuÅŸtu.
ÜRETÄ°CÄ°LER ALTERNATÄ°F ARIYOR
Bu sene tüm bu olumsuzlukların yanına bir de karaborsacıların ortaya çıktığını vurgulayan Yıldız, "Åžirketler, çiftçilerin nohuttan, arpadan, buÄŸdaydan çiftçilerin para kazanamadığını biliyorlar. Çiftçilerin tütüne mecbur olduÄŸunu biliyorlar ve ona göre de fiyat politikası belirliyorlar. Bunları da eksperler üzerinden planlıyorlar. Bu sene karaborsacılar yaÅŸadı diye açıklama yapıyorlar. Bu çok talihsiz bir açıklama. 1’inci kalite tütünün 1 kg maliyeti 17 TL’ydi. Åžirket bu kalitede tütünü 27,5 TL'den satın alacağını açıklamıştı. Üretici avans alamadığı için bu ürününü karaborsada 18-19 TL'ye sattı. Karaborsacılar da bu tütünü tüccarlara 24 TL’ye varan fiyatlarla satacak ve hem ÅŸirket hem de onlar kar etmiÅŸ olacak. Tütünün fiyatını bu yıl artırarak üreticiyi küstürmemeye çalışıyorlar ancak girdi maliyeti çok arttı üreticiler tütüne küsüyor. Üreticiler baÅŸka alternatif arıyorlar" ifadelerini kullandı.
"KÖY ADAMLARI ÜRETÄ°CÄ°YÄ° ARKASINDAN VURUYOR"
Üreticilerin birçoÄŸunun mecburen tütün ektiÄŸini söyleyen Yıldız, "Tütün üreticileri örneÄŸin 2020 yılının Nisan ayında ekecekleri tütün tarlasını bir önceki yıl Eylül’de hazırlama baÅŸlıyor. O tarlayı sürüyor, biçiyor ve emek veriyor. Tütün için hazırladığı tarlaya da baÅŸka bir ÅŸey ekemiyor. Tütün ÅŸirketleri de alacakları fiyatı Nisan ayında yani ekim zamanında açıklıyor. Üretici de nohutun, buÄŸdayın, haÅŸhaşın zamanı geçtiÄŸi için ve tarlaya baÅŸka bir ÅŸey ekemeyeceÄŸi için zarar edecekte olsa ÅŸirketle anlaşıp tütünü dikiyor. Bir de üreticilerin en büyük sorunlarından biri köy adamları. EÅŸme’nin 45 köyünde tütün üretimi yapılıyor. Her köyde en az 5 tane köy adamı var. Sadece EÅŸme’de 250 tane köy adamı var. Bunu Manisa, Denizli ve UÅŸak’ın genelinde düÅŸündüÄŸümüz zaman binlerce köy adamı var. Köy adamları üreticilerin yaptıklarını ÅŸirketlere rapor ediyor ve üreticinin alacakları avansın azalmasına sebep oluyor. Köy adamları tütün üreticisini arkadan ispiyonlayarak olumsuz etkiliyor. Çözüm üreticilerin, çiftçilerin örgütlenmesinde ve sendikasına sahip çıkmasında" dedi.