Yalnızlık her üç yetiÅŸkinden birinde görülüyor, beyne ve bağışıklık sistemine zarar veriyor ayrıca depresyona ve intihara yol açabiliyor. Yalnızlık her üç yetiÅŸkinden birini etkileyen genel bir durum. Bu rahatsızlık beyninize ve bağışıklık sisteminize zarar veriyor ayrıca depresyona ve intihara yol açabiliyor. Yalnızlık ayrıca erken ölüm riskini sigara içmek kadar artırabiliyor; hatta erken ölüm konusunda obeziteden daha tehlikeli. Yalnız hisseden kiÅŸiler diÄŸerlerinin kolaylıkla baÅŸa çıktığı durumlarda daha fazla stresli hissediyor ve yeterince uyusalar dahi dinlenmiÅŸ hissetmiyorlar. Yalnızlık geçtiÄŸimiz 30-40 yıl içinde daha da arttı.
YaÅŸamımızın bir döneminde her birimiz kendimizi yalnız hissederiz. Bu sıralar bu konuya geniÅŸ yer veriliyor. Öyle ki Ä°ngiltere'de Yalnızlık Bakanlığı gibi bir kurum oluÅŸturuldu. Bu elbette önemli ve birçok soruna yol açabilen bir konu. Ama yalnızlık konusunda birçok yanlış iddia veya mit söz konusudur. Ä°ÅŸte onlardan beÅŸi…
Yalnızlık hissi yalnız olmakla aynı anlama gelmez. Yalnızlık bir kopukluk hissidir. Etrafınızdaki hiç kimsenin sizi anlamadığı ve kurmak istediÄŸiniz anlamlı iliÅŸkilere sahip olmadığınız hissi. Ä°zolasyon da bir faktör olabilir, ama tek etken deÄŸil. Kalabalıkta da kendinizi yalnız hissedebilirsiniz. Ya da kendi başınıza kalmak hoÅŸunuza da gidebilir.
BBC'nin 2016'da yaptığı dinlenme ile ilgili bir testte, en popüler dinlendirici beÅŸ aktivitenin tamamı insanın kendi başına yaptığı etkinliklerdi.
2) Yalnızlık giderek yaygınlaşıyor mu?
Bazen yalnız kalmak isteriz. Ama bizi anlayan insanlarla zaman geçirmek istediÄŸimizde bu seçenek yoksa iÅŸte yalnızlık o zaman kendisini hissettirir.
Yalnızlık konusundaki farkındalık artıyor, ancak bu kendisini yalnız hissedenlerin oranının birkaç yıl öncesine kıyasla arttığı anlamına gelmez.
1948'de Brunel Üniversitesi'nden Christina Victor'un yaptığı araÅŸtırmalara baktığımızda, yaÅŸlıların kronik yalnızlık hissinin 70 yıldır yüzde 6-13 düzeyinde seyrettiÄŸini görüyoruz.
Dünyada genel olarak nüfus arttığı için yalnız insanların sayısının da arttığı doÄŸrudur. Ama oran olarak büyük bir deÄŸiÅŸiklik söz konusu deÄŸildir. Ayrıca yalnızlığın büyük bir üzüntü kaynağı olduÄŸu da doÄŸrudur.
3) Yalnızlık her zaman kötü müdür?
Yalnızlık acı verir. Ama bu genellikle geçicidir. Ayrıca tümüyle olumsuz bir duygu olarak görmemek gerekir. Yeni arkadaÅŸlıklar kurma veya mevcut iliÅŸkileri geliÅŸtirme yönünde bir uyarıcı olarak da görülebilir.
Sosyal nörolog John Cacioppo, insanda yalnızlık hissinin, baÅŸkalarıyla iliÅŸkilerini koruma yönünde adım atması amacıyla geliÅŸtiÄŸini savunuyor. Ona göre, yalnızlık hissi susamak gibidir. Susadığınızda su ararsınız. Kendinizi yalnız hissettiÄŸinizde de baÅŸka insanlara yönelirsiniz.
Ä°nsanlar binlerce yıl boyunca iÅŸbirliÄŸi halinde olan gruplarda güvenli bir yaÅŸam sürdü. Bu nedenle yalnızlık hissi, insanı baÅŸkalarıyla iliÅŸki kurmaya zorlayan bir hayatta kalma mekanizması olarak görülebilir.
Yalnızlık genellikle geçici bir duygu olsa da sürekli hale geldiÄŸinde sonuçları ciddi olabilir. Ä°nsanın genel durumunu ve uyku kalitesini olumsuz etkilediÄŸini ve üzüntüye yol açtığını gösteren birçok veri bulunuyor.
Bu durum ayrıca insanı sosyalleÅŸmekten alıkoyan, böylece kendini daha yalnız hissetmesine yol açan bir kısır döngüye de yol açabilir. AraÅŸtırmalar, kendisini yalnız hisseden birinin bir yıl sonra depresyon belirtileri gösterme riskinin arttığını ortaya koyuyor.
4) Yalnızlık sağlığı bozar mı?
Bu biraz daha karmaşık bir iddia. Bu konuda yapılan araÅŸtırmalar incelendiÄŸinde, yalnızlık hissinin kalp hastalıkları ve inme riskini üçte bir oranında artırdığı, yüksek tansiyon ve daha düÅŸük ortalama yaÅŸam süresine yol açtığı görüldü.
Bunlar oldukça ciddi sonuçlar, ama araÅŸtırmaların çoÄŸu, belli bir zaman kesitini incelediÄŸinden aradaki nedensellik iliÅŸkisinden emin olamıyoruz. Belki yalnızlıktan mutsuz olan insanların hastalanma ihtimali daha yüksektir.
Ama belki de tersi doÄŸrudur. Ä°nsanların saÄŸlığı bozuk olduÄŸundan sosyalleÅŸememeleri ve izole olmaları söz konusu olabilir. Ya da yalnız insanlar istatistiklerde daha az saÄŸlıklı görünür, çünkü yalnızlıkları yüzünden saÄŸlıklarına dikkat etme motivasyonları azalmış olabilir. Elbette bu tek yönlü bir etki deÄŸildir, iki yönlü bir etkileÅŸim söz konusu olabilir.
5) YaÅŸlıların çoÄŸu yalnız mı?
Yalnızlık yaÅŸlılıkta daha yaygındır. Ama Manchester Üniversitesi'nden Pamela Qualter'in ömür boyunca yalnızlık konusundaki araÅŸtırmalarına göre, bu duygunun buluÄŸ çağında da tavan yaptığı görülüyor. YaÅŸlıların yüzde 50-60'ının genellikle yalnızlık hissi çekmediÄŸini gösteren araÅŸtırmalar da var.
Yalnızlık konusunda hala bilmediÄŸimiz birçok ÅŸey var. Ä°ngiltere'deki çeÅŸitli üniversitelerden psikologların Wellcome Collection ile ortaklaÅŸa hazırladığı BBC Yalnızlık Deneyi ile bilimsel alandaki bu boÅŸlukların doldurulmasına katkıda bulunabiliriz.
Genç veya yaÅŸlı, yalnız veya deÄŸil farklı kesimlerden insanların dolduracağı anketlerle dostluk, güven, yalnızlığa karşı çözümler gibi konularda daha fazla bilgi edinmek mümkün olabilir.