Anadolu Türk tarihinin en önemli savaÅŸlarından biriydi Sakarya Meydan Muharebesi. 22 gün 22 gece sürdü, binlerce asker ÅŸehit oldu...
Yunan General Anastasios Papulas, Yunan ordularına Ankara’ya harekat emri verdi. SavaÅŸ kaybedilirse, Türkler Sevr AntlaÅŸması’nı kabul etmek durumunda kalacaktı. Yunan askerleri Ankara’ya ilerlerken, Kütahya-EskiÅŸehir Muharebeleri’ndeki yenilgiden sonra Türk ordusunun savaÅŸtığı cephe kritik bir durumdaydı.
BaÅŸkomutan Mustafa Kemal PaÅŸa, cepheye giderek durumu yerinde gördü ve komutayı eline aldı. Ardından, Ä°cra Vekilleri Heyeti BaÅŸkanı Fevzi PaÅŸa ile görüÅŸtü ve bir karar verdi. Batı Cephesi birlikleri Yunan ordusuyla arada büyük bir mesafe bırakacak ve Sakarya Nehri’nin doÄŸusuna çekilecekti, savunma bu hatta devam edecekti. Daha sonra Mustafa Kemal PaÅŸa, o meÅŸhur emrini verdi:
“Hatt-ı müdafaa yoktur; sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaÅŸ kanıyla sulanmadıkça vatan terk olunamaz.”
Sakarya destanı Türk ulusunun kanıyla yazıldı
Takvimler 22 Temmuz 1921’i gösterirken, Türk ordusu Sakarya Nehri’nin doÄŸusuna çekilemeye baÅŸladı. Yunan birlikleri ise taarruz pozisyonu için 9 gün boyunca yürüdü. Bu yürüyüÅŸün hangi yöne olduÄŸu Türk keÅŸif birliklerince tespit edildi ve cephe komutanlığına bildirildi. Böylece Yunan taarruzu baskın olma özelliÄŸini kaybetti.
Yunan ordusu 14 AÄŸustos’ta harekata geçti, 23 AÄŸustos’tan itibaren ise kuÅŸatıcı taarruza baÅŸladı. Ä°lk olarak Mangal Dağı’nı ele geçirdiler. Ardından kurdukları köprüde gece yarısı yaptıkları baskınla Sakarya Nehri’ni geçtiler. Muharebenin 3. gününde Mangal Dağı ve Türbetepe Yunanların elindeydi. Türk savunmasının temel direÄŸi adeta çökmüÅŸtü. 4. gün BaÅŸkomutan Mustafa Kemal PaÅŸa, Milli Savunma Bakanı Refet Bey’e telgraf çekerek Meclis’in Kayseri’ye taşınmasını istedi.
7. günde ise Yunan birlikleri tüm cephelere taarruz etti. Türk ordusunun mevzilerini kahramanca savunmaları sonucunda, Yunan birliklerinin tasarladığı kuÅŸatma harekatı baÅŸarılı olamadı. DüÅŸman taarruzları karşısında yaÅŸanan tehlikelere raÄŸmen, savunmasını baÅŸarı ile devam ettiren Türk ordusu, Yunan taarruzlarını kırarak cephe bütünlüÄŸünü korudu.
14. günden sonra Türk cephesinin merkezine yapılan Yunan saldırıları giderek azaldı. Kaybedilen toprakların geri alınması için taarruza baÅŸlandı. Mustafa Kemal PaÅŸa’nın direktifleri ve Türk ulusunun kanıyla yazılan Sakarya destanı, 22 gün 22 gece sürdü. SavaÅŸ, Yunanların Sakarya doÄŸusunu tamamen terk etmesiyle 13 Eylül’de sona erdi.
Sakarya Zaferi neler sağladı?
Ä°ki tarafın da çok ağır kayıplar verdiÄŸi Sakarya Meydan Muharebesi, KurtuluÅŸ Savaşı’nın dönüm noktalarından biriydi.
Tarihin en kanlı savaÅŸlarından olan muharebede, Türk ordusu 5 bin 713 ÅŸehit verdi, 18 bin 480 asker ise yaralandı. Yunan ordusunda ölen asker sayısı 3 bin 958, yaralanan asker sayısı 18 bin 955’ti.
Binlerce askerin ÅŸehit olduÄŸu, kanla, ateÅŸle, süngüyle kazanılan bu zaferden sonra, Türk milletinin orduya güveni ve geleceÄŸe ümidi arttı. Ä°stanbul’a yapılan baskıyı durduran savaÅŸ, Batı Cephesi’nin güçlenmesini saÄŸladı. Yunan ordusu, çok kayıp verdiÄŸi için savaÅŸ gücü azaldı, taarruz üstünlüÄŸü Türk ordusuna geçti. Aynı zamanda, Ä°tilaf Devletleri’nin Yunanlara güveni azaldı.